Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen Kovid-19 pandemisi, yalnızca ruhsal sağlığımız üzerinde değil, vücudumuzun biyolojik işleyişinde de derin izler bırakmış olabilir. Son yayımlanan kapsamlı bir araştırma, pandemi döneminde yaşanan stresin, özellikle ergenlik çağındaki bireylerde biyolojik yaşlanma sürecini hızlandırdığına dair çarpıcı bulgular sunuyor. ABD Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri (PNAS) dergisinde yer alan bu çalışma, stresin bedensel etkilerinin beklenenden daha kalıcı olabileceğine işaret ediyor.
Almanya'da binden fazla kişinin tükürük örneklerinin incelenmesiyle gerçekleştirilen araştırmada, katılımcıların pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde alınan örnekleri karşılaştırılarak DNA'daki yaşlanmayla ilişkili değişimler detaylı bir şekilde değerlendirildi. Bilim insanları, çocukları, ergenleri ve 20-29 yaş arasındaki genç yetişkinleri ayrı gruplar halinde ele aldı. Mart 2020'deki ilk karantina öncesi alınan örneklerle 2021-2022 yıllarında toplanan örneklerin karşılaştırılması sonucunda, kullanılan dört farklı biyolojik yaşlanma ölçümünden üçünde yaşlanma hızında artış gözlemlendi. Ancak, pandemi sırasında hissedilen stres ile biyolojik yaşlanma arasındaki belirgin ve güçlü ilişki, yalnızca ergenlerde tespit edildi. Özellikle özgürlüklerinin kısıtlanmasından ve sosyal çevrelerinden uzak kalmaktan derinlemesine etkilenen ergenlerde biyolojik yaşlanmanın hızlandığına dair daha güçlü kanıtlar elde edildi. Münih'teki Max Planck Psikiyatri Enstitüsü'nden sinir bilimci ve araştırmanın başyazarı Alicia Schowe, ergenlik döneminin stresin etkilerine karşı özellikle hassas olabileceğini, bunun da bu dönemdeki bedensel değişimler ve akranlarla görüşme kısıtlamalarının gençler üzerindeki etkisinden kaynaklanabileceğini belirtti.
Araştırma, hızlanmış biyolojik yaşlanmayla bağlantılı diğer önemli faktörleri de ortaya koydu. Yüksek vücut kitle indeksi ve sigaraya maruz kalma gibi etkenler, biyolojik yaşlanma göstergelerindeki değişimlerle ilişkilendirildi. Pandemi döneminde yaygınlaşan hareketsiz yaşam tarzının ve kilo artışının da bu biyolojik değişimlere katkıda bulunmuş olabileceği vurgulandı. "Epigenetik yaşlanma" olarak adlandırılan bu süreç, DNA'nın yapısı değişmeden genlerin çalışma biçiminde meydana gelen değişiklikleri ifade eder. Bilim insanları, DNA üzerindeki kimyasal işaretlerden faydalanarak bir kişinin biyolojik yaşını ve yaşlanma hızını tahmin edebilmekte; bu ölçümler, kronolojik yaştan farklı sonuçlar verebilmektedir.
Elde edilen bu bulgular, Kovid-19 pandemisinin uzun vadeli sağlık etkilerine dair önemli bir pencere açarken, araştırmacılar gözlenen bu değişimlerin kalıcı olup olmadığının ve ilerleyen yıllarda ciddi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olup olmadığının anlaşılması için uzun süreli takip çalışmalarına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Bu tür çalışmalar, ergenlik dönemindeki bireylerin pandeminin getirdiği stresle başa çıkma stratejileri ve potansiyel müdahale yöntemleri konusunda da değerli bilgiler sunabilir.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.