Avrupa kıtası, son çeyrek yüzyılın en yıkıcı ve ölümcül yaz mevsimlerinden birini geride bıraktı. İngiltere merkezli saygın bilim kurumları Imperial College London ile Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, 30 ülkede yer alan 854 kentsel bölgede etkili olan rekor sıcaklıkların 50 binden fazla insanın yaşamını yitirmesine yol açtığını ortaya koydu. Bilim insanları, gerçekleşen can kayıplarının üçte ikisinin doğrudan fosil yakıt kullanımından kaynaklanan küresel iklim krizine bağlı olduğunu vurguluyor.
Araştırmacıların sıcaklık verileri ve geçmiş epidemiyolojik kayıtlarla geliştirdiği modelleme, 2000 yılından bu yana tutulan istatistiklerdeki en ağır bilançoya işaret ediyor. Kıtada benzer felaketlerin yaşandığı 2003 yılında yaklaşık 28 bin, 2022 yılında ise 29 bin kişi aşırı sıcaklara bağlı olarak vefat etmişti. Son analizler, 2026 yazındaki can kayıplarının geçmiş yıllardaki rekorları açık bir farkla geride bıraktığını ve resmi sağlık kurumlarının verileriyle de örtüştüğünü gösterdi.
Rapora göre, ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran ile 1 Temmuz tarihleri arasındaki kritik iki haftalık süreçte gerçekleşti. Bu dönemde günlük ortalama sıcaklıklar 1991-2020 mevsim normallerini 5 dereceden fazla aştı. Yaz genelinde sıcaklık sapması ortalama 2,9 derece olarak ölçülse de kimi günlerde mevsim normallerinin 12 derece üzerine çıkıldığı kaydedildi. Sıcak dalgaları her ne kadar savunmasız durumdaki yaşlı nüfusu hedef alsa da incelenen şehir merkezlerinde 65 yaş altındaki yaklaşık 6 bin kişinin de sıcak çarpması ve ilişkili nedenlerle hayatını kaybetmesi dikkat çekti.
Coğrafi dağılımda en büyük yıkım, sıcaklık anomalisinin zirve yaptığı Güney ve Batı Avrupa kentlerinde kaydedildi. Ancak serin iklimiyle bilinen Kuzey Avrupa coğrafyası da felaketten muaf kalamadı; aralarında İngiltere'nin de bulunduğu ülkelerin kentsel merkezlerinde yaklaşık 4 bin 500 kişinin aşırı sıcaklar sebebiyle yaşamını yitirdiği belirlendi. Uzmanlar, art arda gelen sıcak hava dalgalarının halk sağlığı sistemleri üzerinde yıkıcı etkiler bıraktığını belirterek kentsel alanlarda acil iklim adaptasyonu adımlarının atılması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.