Kuzey Kore'nin Punggye-ri nükleer test sahasında yıllarca yürüttüğü yeraltı patlamalarının, bölgedeki jeolojik yapıyı kalıcı olarak bozduğu ve pasif durumdaki fay hatlarını harekete geçirdiği belirlendi. Dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science'ta yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, Mount Mantap bölgesinde 2008 ile 2025 yılları arasında toplam 1.399 deprem kaydedildi. Bilim insanları, nükleer denemelerin ardından sismik aktivitenin sönümlenmek yerine yıllar içinde artış göstermesini oldukça sıra dışı bir durum olarak değerlendiriyor.
Punggye-ri sahasında 2006 ile 2017 yılları arasında gerçekleşen altı yeraltı nükleer testi, bölgenin tektonik dengesini altüst etti. Özellikle 2017 yılında yapılan ve yaklaşık 160 kiloton gücünde olduğu hesaplanan son test, 6,3 büyüklüğünde bir sarsıntıya ve tünellerin çökmesine neden olmuştu. Tarihteki benzer nükleer testlerin ardından sismik hareketliliğin kısa sürede sona erdiği bilinirken, 2013 yılına kadar neredeyse hiç deprem görülmeyen Mount Mantap ve çevresinde deprem sıklığının giderek artması dikkatleri bu bölgeye çekti.
Güney Kore'deki Pusan Ulusal Üniversitesi'nden Profesör Kwang-Hee Kim liderliğindeki araştırma ekibi, devasa patlamaların yer altındaki kayalarda derin çatlaklar oluşturduğunu saptadı. Dağın dik ve düzensiz yapısının da etkisiyle bu çatlaklara sızan suların zamanla basıncı artırdığı ve derinlerdeki uyuyan fay hatlarını tetikleyerek uzun süreli bir deprem fırtınasına yol açtığı anlaşıldı.
Yeraltı nükleer patlamalarının yıllarca süren sismik hareketliliği tetikleyebildiğinin ortaya konması, doğal depremler ile nükleer denemelerin ayırt edilmesini zorlaştırarak uluslararası denetim ve nükleer izleme süreçlerini de karmaşık hale getiriyor. Pyongyang yönetimi 2018 yılında tünelleri imha ettiğini duyurmuş olsa da Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), 2022 yılından itibaren test sahasındaki tünellerin yeniden aktif hale getirilmeye başlandığını bildiriyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.