Gıda ve içecek ambalajlarında yaygın olarak kullanılan endüstriyel kimyasal Bisfenol A'nın (BPA), insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dair ezber bozan bir araştırma yayımlandı. Yıllardır hayvanlar üzerinde yapılan deneylerle tartışılan BPA'nın, insanlarda doğrudan insülin duyarlılığını azalttığı ilk kez klinik bir çalışmayla kanıtlandı. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism dergisinde yayımlanan araştırma, resmi otoritelerin "güvenli" olarak sınıflandırdığı düşük dozlardaki maruziyetin bile sadece beş gün içinde periferik insülin duyarlılığını yüzde 9 oranında düşürdüğünü ortaya koydu. Bu durum, plastik ambalajların diyabet hastalığının gelişiminde doğrudan bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
California Polytechnic State University ve Rutgers Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çift kör, randomize ve plasebo kontrollü klinik çalışmada, 40 sağlıklı genç yetişkin mercek altına alındı. Katılımcıların bir kısmına ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından belirlenen günlük güvenli limit sınırlarında BPA verilirken, diğer gruba plasebo uygulandı. Beş günlük sürecin sonunda, BPA alan gruptaki katılımcıların insülin duyarlılığında belirgin bir düşüş gözlemlendi. Uzmanlar, bu düşüşün karaciğerden ziyade iskelet kaslarındaki glikoz metabolizmasının bozulmasından kaynaklanabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın kıdemli yazarı Todd Hagobian, paslanmaz çelik, cam veya BPA içermeyen alternatif ambalajlara geçilmesinin diyabet riskini azaltmada kritik bir adım olabileceğini vurguluyor.
BPA, 1960'lardan bu yana plastik şişelerden konserve kutularının iç kaplamalarına kadar milyarlarca üründe kullanılan, dünya genelinde üretimi en yüksek kimyasallardan biri. Öyle ki yapılan araştırmalar, modern toplumda nüfusun büyük çoğunluğunun idrarında bu maddeye rastlandığını gösteriyor. Vücutta östrojeni taklit edebilen bu bileşiğin zararları yaklaşık bir asırdır bilinse de, yasal düzenlemelerin günümüz bilimsel verilerinin gerisinde kaldığı belirtiliyor. Örneğin, ABD'de mevcut güvenli tüketim sınırı en son 1988 yılında belirlenmiş durumda. Avrupa Birliği, ortaya çıkan riskler doğrultusunda gıda ambalajlarında BPA kullanımını büyük ölçüde yasaklarken, ABD'de ise bu yöndeki yasa tasarıları henüz yasalaşabilmiş değil.
Bu çalışma, BPA ile metabolik rahatsızlıklar arasındaki neden-sonuç ilişkisini doğrudan insan deneği üzerinde gösteren ilk klinik kanıt olması bakımından tarihi bir önem taşıyor. Ancak bilim insanları, araştırmanın üniversite çağındaki genç ve sağlıklı bireyler üzerinde yürütülmüş olması nedeniyle, bulguların obezite veya prediyabet teşhisi konmuş kişiler üzerindeki etkilerini tam olarak yansıtmayabileceğini ifade ediyor. Elde edilen çarpıcı sonuçlar, başta EPA olmak üzere küresel sağlık ve çevre kuruluşlarının onlarca yıllık "güvenli referans doz" kriterlerini acilen yeniden gözden geçirmesi gerektiği yönündeki çağrıları güçlü bir şekilde destekliyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.